Categorieën
Actueel

Op weg naar expertise in toegepaste rechtmatigheid

In onze eerste blog uit deze serie beschreven we dat het sturen op rechtmatigheid een goede strategie is voor gemeenten om de uitgaven binnen de Wmo en Jeugdwet te beheersen en de kwaliteit van de ondersteuning te borgen. In de tweede blog stonden we stil bij het in de praktijk vaak vastlopen in het onderzoeken van rechtmatigheid. In de derde blog gingen we in op het onderzoeken van rechtmatigheid vanuit informatie over zowel de aanbieder als de gemeente zelf. In de vierde blog beschreven we hoe een rechtmatigheidsonderzoek er in de praktijk uit kan zien. In deze laatste blog beschrijven we hoe je je rechtmatigheid eigen kunt maken opdat je deze waardevolle insteek ook toe kunt passen.

Het optimaal gebruik maken van rechtmatigheid is een manier om transformatie, waarde-creatie, kostenbeheersing en kwaliteit te verbeteren. Dat geldt zowel op aanbieders- als op cliëntniveau, zowel bij zorg in natura, als bij zorg georganiseerd  vanuit een persoonsgebonden budget.

Bij het toepassen van rechtmatigheid gaat het er niet om dat ambtenaren of afdelingen binnen het sociale domein een opleiding tot jurist moeten volgen, maar dat ze een selectie van in wet- en regelgeving vastgelegde eisen aan gepaste en verantwoorde zorg en ondersteuning voor hun eigen verantwoordelijkheden en doelen toe kunnen passen in het sociale domein.

Toegepaste rechtmatigheid in relatie tot Jeugdwet of Wmo is voor velen belangrijk. Eigenlijk voor iedereen die een rol speelt in:
– het bedrijven van politiek
– het opstellen van lokale regelgeving
– het inrichten van een product-dienstencatalogus, Overeenkomst of andere afspraken
– het verwerken van facturen
– het monitoren van en sturen op contractafspraken
– het invullen van toezicht
kan zijn of haar voordeel doen met het toepassen van rechtmatigheid. Toegepaste rechtmatigheid geeft je een nieuw soort gereedschap om vraagstukken of problemen op te pakken. Het kan je helpen om vastgelopen uitdagingen, onderzoeken of discussies weer vlot te trekken.

Trainingen in toegepaste rechtmatigheid in het sociale domein

Triple A Academy biedt verschillende trainingen aan waarmee je je toegepaste rechtmatigheid eigen kan maken. In de training ‘Zorgvuldig onderzoek van aanbieders’ krijg je bijvoorbeeld verschillende onderzoeksstrategieën en onderzoeksinstrumenten aangereikt voor het onderzoeken van rechtmatigheid en kwaliteit van aanbieders. In de training ‘C-DATE’ krijg je kaders aangereikt voor het beoordelen van kwaliteit, met speciale aandacht voor de C-DATE methodiek. Met behulp van de C-DATE methodiek kan je hulpverlenings- of ondersteuningsplannen toetsen en beoordelen om uiteindelijk een uitspraak te kunnen doen over de te verwachten of gerealiseerde kwaliteit van een Wmo maatwerkvoorziening of individuele jeugdhulpvoorziening.

Met deze kennis kan je de dialoog met aanbieders scherper en concreter aangaan, als deel van de beoordeling of een voorziening passend wordt ingezet, conform wettelijke eisen (en eventuele extra eisen uit de Overeenkomst). Deze trainingen vormen een mooie basis om vanuit je eigen rol en bijbehorende uitdagingen nieuwe toepassingen te ontwikkelen en antwoorden of oplossingen te vinden.

Samen naar wijzer welzijn.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’.

Brainstormt u graag eens met een expert op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan met onze expertpartner Zorg-Lokaal.

Deze vooral op strategie en beleid gerichte blog is de laatste uit een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de eerste blog uit deze serie.
Lees hier de tweede blog uit deze serie.
Lees hier de derde blog uit deze serie.
Lees hier de vierde blog uit deze serie.

Categorieën
Actueel

Onderzoek naar kwaliteit in de uitvoering

In de tweede blog beschreven we valkuilen en knelpunten in het doen van een goed onderzoek naar een cliënt die hulp of ondersteuning zoekt in de vorm van een Wmo voorziening of jeugdhulp. In de derde blog gingen we dieper in op het nemen van regie tijdens het onderzoek door te kijken vanuit meerdere perspectieven. In deze blog laten we zien hoe het onderzoeken van rechtmatigheid er in de toegang uit kan zien.

De casus

Een gemeente maakte zich zorgen over de rechtmatigheid en kwaliteit van de dienstverlening van een aanbieder, die onder meer begeleiding in het kader van zowel Wmo als Jeugdwet leverde. Uit het jaarverslag van de aanbieder bleek sprake van behoorlijke winst, rond 10% winst op omzet. Analyse van de declaratiecijfers en -patronen had laten zien dat sprake leek van een relatief hoge inzet van zwaardere producten in verhouding tot de lichtere producten. De bevindingen uit analyse van jaarverslag en declaratiegegevens deed vermoeden dat sprake was van een verhoogd risico op onrechtmatigheden. Doordat er onvoldoende zekerheid was over de juistheid van de declaraties was verder onderzoek noodzakelijk.

Vooronderzoek in de toegang

Voor deze gemeente werd als eerste gekozen voor een vooronderzoek in de toegang. Het onderzoek had 2 doelen:

  • Het primaire doel is om de kwaliteit van de ondersteuning op casusniveau te onderzoeken en waar nodig direct verbeteracties in te zetten;
  • Het secundaire doel is een oriënterend onderzoek naar de kwaliteit van zorg om te borgen dat de ingezette ondersteuning ook zou bijdragen aan de doelen van de Wmo of Jeugdwet.

Er werd een steekproef van lopende dossiers genomen, waarbij de professionals in de toegang werd gevraagd om 2 facetten te beoordelen:

  • In hoeverre lijkt er sprake te zijn van gepaste ondersteuning?
    ‘Gepast’ in de zin dat de ondersteuning: noodzakelijk, voldoende effectief, doelmatig, veilig en cliëntgericht leek én een relevante bijdrage aan de beoogde verbetering van het functioneren van cliënt leverde.
  • Zijn hulpverleningsplannen concreet, duidelijk en relevant?
    Of te wel; is er een concrete, duidelijke en relevante beschrijving van doelen, de in te zetten aanpak (aard, omvang, intensiteit en duur), de beoogde termijn van de ondersteuning, de geldigheid van het plan, en de afgesproken evaluaties (gedurende en bij afronding van betreffende planperiode).

De professionals konden daarbij sociaal-medische ondersteuning vragen.

De uitkomst

Uit dit onderzoek bleek sprake van onvoldoende zekerheid over de rechtmatigheid in meerdere dimensies: financiële rechtmatigheid, gepaste zorg en professioneel handelen.

  • Financiële rechtmatigheid
    De aanbieder bleek te beogen (zoals vastgelegd in de hulpverleningsplannen) gemiddeld minder ondersteuning in te zetten dan gedeclareerd werd (meestal de volledige beschikte ruimte).
  • Gepaste zorg
    In meerdere dossiers bleek dat de aanbieder zorg leverde en declareerde terwijl uit de intake of gedurende het traject al gebleken was dat de inzet van ondersteuning niet (langer) noodzakelijk was of onvoldoende effectief, doelmatig, veilig en cliëntgericht te achten was.
  • Professioneel handelen
    De hulpverleningsplannen bleken vaak van onvoldoende niveau, waardoor het plan noch de professional noch de cliënt voldoende inzicht gaf in het doel van de ondersteuning en hoe de ondersteuning werd ingezet.

Samenvattend bleek een onderzoek in de toegang voldoende handvatten te geven, waardoor zowel op cliëntniveau als op aanbiedersniveau acties konden worden uitgezet. Dit onderzoek leverde deze gemeente een belangrijke bijdrage bij het sturen op kwaliteit van de ondersteuning op cliëntniveau en op de rechtmatigheid van de ondersteuning op aanbiedersniveau.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’. Of brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Deze operationeel gerichte blog is de vierde uit een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de eerste blog uit deze serie.
Lees hier de tweede blog uit deze serie.

Lees hier de derde blog uit deze serie.
Lees hier de vijfde blog uit deze serie.

Categorieën
Actueel

Het integraal onderzoeken van rechtmatigheid, een praktijkvoorbeeld

In onze eerste blog uit deze serie beschreven we dat het sturen op rechtmatigheid een goede strategie is voor gemeenten om de uitgaven binnen de Wmo en Jeugdwet te beheersen en de kwaliteit van de ondersteuning te borgen. In de tweede blog stonden we stil bij het in de praktijk vaak vastlopen in het onderzoeken van rechtmatigheid. In de derde blog gingen we in op het onderzoeken van rechtmatigheid vanuit informatie over zowel de aanbieder als de gemeente zelf. Maar hoe kan zo’n onderzoek er dan in de praktijk uitzien?  Dat leest u in deze blog.

Een gemeente maakte zich zorgen over de declaraties van een aanbieder van jeugdhulp. De omzet van de aanbieder groeide jaarlijks hard sinds de overheveling van de kind en jeugd ggz naar de Jeugdwet. Daarbij werden er hoge winstcijfers gerealiseerd, zo bleek uit de jaarverslagen en een kritisch bericht in de krant. De gemeente trad in overleg met de aanbieder, maar kon daarbij onvoldoende hard maken dat sprake zou zijn van onrechtmatigheden. De gemeente had wel vastgesteld dat de aanbieder zeer vaak de zwaarste producten declareerde, maar kon dit verder niet duiden.

Integraal rechtmatigheidsonderzoek

Nadat een jaar later bleek dat deze aanbieder wederom een zeer winstgevend jaar had geboekt, werd een rechtmatigheidsonderzoek uitgevoerd door expertpartner Zorg-Lokaal. Met behulp van verschillende onderzoeksactiviteiten werd inzicht verkregen in de rechtmatigheid risico’s op meerdere onderdelen, namelijk; regelgeving en afsprakenstelsel, financiële rechtmatigheid, gepaste zorg en kwalitatief handelen.

Onderzoek naar declaratiepatronen

Uit een onderzoek naar declaratiepatronen en -gedrag bleek dat er inderdaad sprake was van het stelselmatig declareren van zwaardere producten (in intensiteit en/of duur).

Onderzoek naar de werkwijze van de aanbieder

Tevens werd onderzoek gedaan naar de werkwijze van de aanbieder via informatie op de website, een beoordeling van een aantal geanonimiseerde hulpverleningsplannen en een gesprek met de aanbieder.

Hieruit kwamen meerdere kwetsbaarheden naar voren:

  • De aanbieder kon onvoldoende aannemelijk maken dat deze zorg in voldoende mate passend was (dat wil zeggen: noodzakelijk, effectief, doelmatig, veilig en cliëntgericht).
  • Regelmatig werd een methodiek werd ingezet die niet voldeed aan de professionele stand van wetenschap en praktijk.
  • Hulpverleningsplannen waren te summier en boden geen enkel inzicht in de beoogde omvang van de zorg.
  • Voldoende directe betrokkenheid van regiebehandelaren kon onvoldoende aannemelijk worden gemaakt.

Onderzoek naar de gemeente

Tot slot werd ook het stelsel (waaronder de productomschrijvingen) en de werkwijze van de gemeente (bij toegang en contractmanagement) onderzocht. Misbruik of onbedoeld gebruik vindt immers altijd plaats binnen de kaders die de gemeente zelf heeft gesteld. Het onderzoeken van het stelsel en de werkwijze biedt daarom altijd een relevante context voor het onderzoeken van het gedrag van een aanbieder.

Hieruit kwamen meerdere kwetsbaarheden naar voren:

  • De productomschrijvingen van jeugdhulp kon leiden tot ongewenst hoge zorginzet en/of declaraties.
  • Toegang had onvoldoende zicht op de manier waarop de zorg eruit zou gaan zien. Is de zorg doelmatig, noodzakelijk en effectief? Voldoet de zorg aan de professionele stand van wetenschap en praktijk?
  • De werkwijze van contractmanagement liet kwetsbaarheden in het monitoren en sturen op rechtmatigheid zien.

Betreffende aanbieder leek – onbewust of bewust – optimaal te hebben geprofiteerd van de ruimte die geboden werd in het kunnen realiseren van hoge declaraties en winsten.

Resultaten

Deze inzichten hebben nieuwe mogelijkheden gecreëerd om de lekken in zowel de aanpak van de aanbieder als de aanpak van de gemeente te dichten, opdat de risico’s op onrechtmatigheden in het heden en de nabije toekomst te verkleinen.

Daarnaast leverde deze inzichten ook ernstige twijfel op over de rechtmatigheden in het verleden, waarin een goede aanleiding is gezien om dit verder te onderzoeken zodat ook eventuele terugvordering en/of adequate compensatie kan plaatsvinden.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’. Of brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Deze vooral op strategie en beleid gerichte blog is de vierde uit een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de eerste blog uit deze serie.
Lees hier de tweede blog uit deze serie.

Lees hier de derde blog uit deze serie.
Lees hier de vijfde blog uit deze serie.

Categorieën
Actueel

Pak de regie bij de inzet van specialistische voorzieningen

In de tweede blog beschreven we valkuilen en knelpunten in het doen van een goed onderzoek bij een cliënt die hulp of ondersteuning zoekt in de vorm van een Wmo voorziening of individuele Jeugdhulp. Tijdsdruk en/of gebrek aan onderzoeksmiddelen kan leiden tot onvoldoende onderzoek, geforceerde beslissingen en het toekennen van voorzieningen die feitelijk niet werkelijk noodzakelijk, effectief of doelmatig zijn. De consulent kan écht de regie nemen door drie perspectieven te onderscheiden: onderzoek naar de cliënt, onderzoek naar de ondersteuning en dynamische indicatiestelling.

Perspectief 1: Onderzoek naar de cliënt

Voor zorgvuldig onderzoek na een melding moeten – zoals benoemd en bekrachtigd door uitspraken van de Centrale Raad voor Beroep (CRvB) – de volgende vragen worden beantwoord:

  • Wat is de hulpvraag?
  • Wat zit daar achter (medische belastbaarheid, individuele behoefte)?
  • Wat is de nabije toekomstverwachting?
  • Wat zijn de bouwstenen van een integrale oplossing?
  • Is een specialistische voorziening noodzakelijk?

Perspectief 2: Onderzoek naar de ondersteuning

Er bestaat (met uitzondering van hulp bij het huishouden) geen gevalideerd kader voor het exact bepalen van de aard en omvang van de individuele voorziening, die in de vorm van een dienst, zorg of ondersteuning wordt geleverd. Om de inzet van bijvoorbeeld het aantal uren ‘begeleiding’ te bepalen, is het niet voldoende om alleen uit te gaan van het onderzoek naar de cliënt.

Dat is ook niet vreemd. In de reguliere gezondheidszorg weet bijvoorbeeld een verwijzend huisarts ook niet precies welke onderzoeken en interventies een medisch specialist gaat inzetten. Een verwijzend huisarts kan zich wel een oordeel vormen over de aanpak van de medisch specialist. Ditzelfde geldt voor een consulent. Een consulent is prima in staat om een ondersteuningsplan te toetsen op actualiteit, relevantie, realisme, doelen, aard & omvang van de aanpak, beoogde termijn van inzet en evaluaties.

Perspectief 3: Beslissen in onzekerheid door dynamische indicatiestelling

Tot slot dient passend rekening gehouden te worden met het ‘beslissen in onzekerheid’. Zie dit niet als beperking of bedreiging, maar als een uitgesproken kans voor zogeheten ‘dynamische indicatiestelling’. Tijdens het proces van indicatiestelling tot evaluatie, wordt door verschillende betrokkenen (cliënt, consulent én aanbieder) informatie gegenereerd. Door de noodzaak voor een individuele voorziening op meerdere momenten opnieuw te beoordelen, kunnen beslissingen met steeds meer zekerheid worden genomen. Hierdoor wordt het risico op zinloze of te weinig betekenisvolle ondersteuning beheerst.

In de volgende blog kun je lezen hoe wij deze aanpak bij één van onze opdrachtgevers hebben vormgegeven.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’. Of brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Deze operationeel gerichte blog is de derde uit een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de eerste blog uit deze serie.
Lees hier de tweede blog uit deze serie.
Lees hier de vierde blog uit deze serie.
Lees hier de vijfde blog uit deze serie.

Categorieën
Actueel

Cedeo-erkenning ‘Maatwerk Bedrijfsopleidingen’

Met trots kunnen wij melden dat wij met een score van maar liefst 100% onze Cedeo-erkenning ‘Maatwerk Bedrijfsopleidingen’ hebben ontvangen!

Senioriteit, praktijkgericht, interactief, afwisselend, gepassioneerd en proactief zijn kernwoorden die onze klanten in het rapport benoemen bij het beoordelen van onze leer- en ontwikkelinterventies.

Een Cedeo-erkenning wordt uitsluitend verleend aan organisaties waarvan gebleken is dat minimaal 80% van de opdrachtgevers tevreden tot zeer tevreden is over de kwaliteit van de leer- en ontwikkelinterventies.

Wij zijn trots dat onze leer- en ontwikkelinterventies worden gewaardeerd door onze opdrachtgevers en dat deze waardering zich heeft vertaald in de Cedeo-erkenning!

Categorieën
Actueel

Gericht werken aan rechtmatigheid

In onze eerste blog uit deze serie beschreven we dat het sturen op rechtmatigheid een goede strategie is voor gemeenten om de uitgaven binnen de Wmo en Jeugdwet te beheersen en de kwaliteit van de ondersteuning te borgen. In de tweede blog stonden we stil bij het in de praktijk vaak vastlopen in het onderzoeken van rechtmatigheid. Maar wat is dan nu een goede aanpak bij het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid? Dat leest u in deze blog.

De integrale aanpak van (on)rechtmatigheid

Een goede aanpak zit in het starten van actief vooronderzoek met een doordacht integraal plan, waarbij een goede voorbereiding en geduld vereist zijn. De situatie wordt in deze aanpak vanuit twee perspectieven verkend. Namelijk, het globaal onderzoeken van zowel de aanbieder als uw gemeente zelf.

Perspectief 1: Onderzoek naar de aanbieder

Bij het onderzoeken van de aanbieder wordt gebruik gemaakt van gegevens waarover uw gemeente reeds beschikt:

  • Welke producten uit welk(e) domein(en) worden geleverd en gedeclareerd?
  • Welke ontwikkeling in declaraties is terug te zien in de tijd?
  • Hoe ziet de verhouding tussen verschillende productcategorieën en -zwaartes eruit?
  • Welke visie en aanpak hanteert de aanbieder?
  • Wat zijn de ervaringen met deze aanbieder vanuit de toegang en contractmanagement?

Perspectief 2: Onderzoek naar uw gemeente

Het is daarnaast ook wenselijk om naar mogelijke lekken binnen uw eigen gemeente te kijken in de manier waarop zaken zijn vastgelegd in de regelgeving, Overeenkomst en manier van werken in toegang, contractmanagement, administratie en factuurverwerking, controles en/of toezicht. Misbruik of onbedoeld gebruik vindt immers altijd plaats binnen kaders die door de gemeente zijn geschapen. Denk hierbij aan vragen als:

  • Hoe zijn de producten (en eventuele gradaties in intensiteit) gedefinieerd?
  • Welke eisen worden er gesteld aan hulpverlenings- of ondersteuningsplannen?
  • Welke eisen worden er gesteld aan de facturering? Facturering op basis van de beschikking of feitelijke levering? Een urenverantwoording op cliëntniveau of groepsniveau? Een eventuele uitsplitsing van directe en indirecte cliënttijd?
  • Welke afspraken zijn gemaakt over controles en toezicht?

Vanuit de combinatie van deze twee perspectieven ontstaat een beeld van zowel de aard als omvang van de mogelijke onrechtmatigheden. Daarbij kan een inschatting gemaakt worden van specifieke risico’s en daaraan gekoppelde impact. Deze informatie is nodig om een mogelijke onderzoeksbehoefte en een doordachte strategie voor vervolgonderzoek te bepalen.

Ongeacht de gekozen strategie, gelden hierbij de volgende 3 adviezen:

  1. Denk in mate van risico en heb geduld met het trekken van conclusies. Zoek naar verhoogde risico’s op onrechtmatigheden, niet naar bewijzen. Zie bijvoorbeeld hoge winstcijfers niet als bewijs van onrechtmatigheden, maar wel als signaal dat kan duiden op een verhoogd risico van onrechtmatigheden.
  2. Verdiep indien nodig. Raap verdere signalen of bewijzen op als inderdaad sprake is van mogelijke onrechtmatigheden.
  3. Leer van onderzoek naar rechtmatigheid. Gebruik de geleerde lessen om eventuele lekken in de aanpak van de gemeente of aanbieder te dichten. En gebruik de ervaringen ook om betere kaders voor de toekomst te scheppen, waarbij preventie, proactieve opsporing en aanpak van onrechtmatigheden actief worden vormgegeven.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’. Of brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Deze vooral op strategie en beleid gerichte blog is de derde uit een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de eerste blog uit deze serie.
Lees hier de tweede blog uit deze serie.

Lees hier de vierde blog uit deze serie.
Lees hier de vijfde blog uit deze serie.

Categorieën
Jeugdwet Trainingen Wet maatschappelijke ondersteuning

Zorgvuldig onderzoek van aanbieders

Categorieën
Actueel

Gehaaste beslissingen na onvolledig onderzoek

In onze eerste blog uit deze serie beschreven we dat consulenten te maken hebben met een aantal uitdagingen bij het doen van goed onderzoek. Factoren als tijdsdruk en gebrek aan duidelijke kaders of ondersteuning leiden regelmatig tot beslissingen en beschikkingen, waarbij consulenten twijfels kunnen hebben over wat de voorziening echt voor cliënt kan betekenen.

Tijdsdruk

De gemeente en haar consulenten hebben te maken met wettelijk vastgestelde termijnen, waarbinnen na een melding van een burger binnen Wmo of Jeugdwet een zorgvuldig onderzoek plaats moet vinden en, indien noodzakelijk, een beschikking moet worden afgegeven.

De tijdsdruk wordt extra vergroot als het niet mogelijk is om snel of in één contactmoment een zorgvuldig onderzoek te doen. Denk bijvoorbeeld aan taal- of communicatieproblemen, het afzeggen van afspraken en het niet bestaan van of direct beschikbaar hebben van informatie. Een cliënt kan hierdoor onbewust of bewust een bijdrage leveren aan het verhogen van de tijdsdruk. In deze situaties is het belangrijk om je niet te laten verleiden of dwingen tot het nemen van een beslissing waar je feitelijk niet of onvoldoende achter staat.

Kaders

De primaire kaders voor een adequaat onderzoek door consulenten worden benoemd en bekrachtigd door uitspraken van de Centrale Raad voor Beroep (CRvB), waarin de vier eisen aan een zorgvuldig onderzoek door consulenten genoemd zijn:

  • Het vaststellen van de hulpvraag;
  • De bruto benodigde oplossing;
  • Het aftrekken van de bijdrage aan de oplossing door inzet van eigen kracht, netwerk, algemene of voorliggende voorzieningen;
  • Het vaststellen van de netto benodigde oplossing in de vorm van een collectieve of individuele Wmo maatwerkvoorziening of Jeugdwet voorziening.

Dit kader is slechts beperkt bruikbaar. Op de eerste plaats is het uitdagend om de mogelijke oplossingen zo te benoemen dat zij ‘makkelijk’ af te trekken zijn van de hulpvraag. Op de tweede plaats heeft de CRvB in haar uitspraken slechts eisen gesteld aan een zorgvuldig onderzoek na melding, dus feitelijk voordat daadwerkelijk een aanvraag gedaan is. Veel gemeenten, beleidsmakers en consulenten zijn daardoor op het verkeerde been gezet over wat een zorgvuldig onderzoek inhoudt. 

Oplossingsrichting

Vanuit kaders zou je feitelijk op twee benen moeten staan: eerst een zorgvuldig onderzoek na melding en dan daarna – indien het tot een aanvraag komt – een zorgvuldig onderzoek waarin de te verwachten gepastheid van de Wmo maatwerkvoorziening of de individuele Jeugdwetvoorziening nader wordt onderzocht. Dit is feitelijk ook in beide wetten als verplichting opgenomen. In de volgende blog lees je hoe je hier als consulent op een slimme manier mee om kunt gaan.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’. Of brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Deze blog is operationeel gericht en de tweede uit een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de eerste blog uit deze serie.
Lees hier de derde blog uit deze serie.
Lees hier de vierde blog uit deze serie.
Lees hier de vijfde blog uit deze serie.

Categorieën
Actueel

Huidige praktijk in sturen op rechtmatigheid

In onze eerste blog uit deze serie beschreven we dat het sturen op rechtmatigheid een goede strategie is voor gemeenten om de uitgaven binnen de Wmo en Jeugdwet te beheersen en de kwaliteit van de ondersteuning te borgen. De afgelopen twee jaar zien we dan ook dat steeds meer gemeenten actief met rechtmatigheid aan de gang gaan.

De snelle aanpak
In de praktijk zien we dat gemeenten vaak besluiten om achteraf rechtmatigheid te onderzoeken na het verkrijgen van signalen van mogelijke onrechtmatigheden. Hierdoor is de neiging groot om snel gemakkelijke en/of grote stappen te willen zetten. Deze aanpak is vaak te zeer gericht op het financiële aspect van rechtmatigheid (waarbij de feitelijke levering ook nog eens onvoldoende wordt onderzocht). Rechtmatigheid omvat echter ook het voldoen aan de eisen aan gepaste ondersteuning (zowel in uitkomsten als in professioneel handelen) in functie van zorg die noodzakelijk is, er toe doet en van voldoende kwaliteit is.

Deze snelle en beperkte aanpak leidt vaak tot vastlopen en gaat gepaard met onvoldoende herstel van onjuist en onrechtmatig gebruik van schaarse middelen én met hoog risico op herhaling door zwakheden in het stelsel en/of de manier van werken voor het borgen van rechtmatigheid in de nabije toekomst.

Rechtmatigheid als topsport
Vaak blijkt dat gemeenten geen bewuste keuzes maken met betrekking tot welke onrechtmatigheden onderzocht en aangepakt zullen worden, vanuit welk kader dit gebeurt, hoe het onderzoek wordt ingericht en wie daarbij betrokken zijn. Dat is niet vreemd. Als we het sturen op rechtmatigheid met topsport vergelijken, dan moet de gemeente een voor haar nieuw spel gaan spelen waarbij ze de doelen niet scherp heeft, de regels onvoldoende kent, te weinig ervaring met strategieën en tactieken heeft, en bovendien vaak de randvoorwaarden niet voldoende op orde heeft. Hierdoor is de aanpak van gemeenten vaak niet passend, te beperkt en/of leidt tot vastlopen, zonder acceptabel resultaat.

Effectief sturen op rechtmatigheid vergt een integrale en doordachte aanpak. In de volgende blog uit deze serie zullen we hier verder op ingaan.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’. Of brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Deze vooral op strategie en beleid gerichte blog is de tweede uit een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de eerste blog uit deze serie.
Lees hier de derde blog uit deze serie.
Lees hier de vierde blog uit deze serie.
Lees hier de vijfde blog uit deze serie.