Categorieën
Actueel

Welkom op de werkplek: Analyseren en anticiperen

Bij het werken aan preventie en bestrijding van onrechtmatigheden is het van belang om gehanteerde kaders, stelsels en processen regelmatig te evalueren (lees hier meer over het belang van heldere kaders en stelsels) en zicht te hebben op uitgaven. Hiervoor moet je als organisatie over betrouwbare stuur- en managementinformatie beschikken.  

Het administratieve proces als databron  

Het administratieve proces is hiervoor een belangrijke databron. Deze data is alleen betrouwbaar wanneer het administratieve proces sluitend en up to date is. Helaas zien we in de praktijk vaak dat het administratieve proces niet optimaal is ingericht. Dat is niet vreemd. Het optimaal inrichten van het administratieve proces vraagt namelijk om specialistische kennis (in het geval van gemeenten: van indicatiestelling tot het verkrijgen van een accountant verklaring). Daarbij moet er bij de inrichting rekening worden gehouden met veel verschillende partijen (in het geval van gemeenten: de burger, indicatiesteller, aanbieder en ketenpartners als het CAK en de SVB).     

Data-analyse 

Data vanuit het administratieve proces geeft organisaties inzicht op macro- en microniveau (denk hierbij aan uitgaven per product, aanbieder of cliënt). Op basis van opvallende signalen kunnen kaders, stelsels en processen geoptimaliseerd worden om onrechtmatigheden te voorkomen, of kan er onderzoek worden gedaan naar mogelijke onrechtmatigheden. Denk hierbij aan opvallend declaratiegedrag, veranderende zorginzet, of een aanbieder die veel verschillende soorten zorg levert bij één cliënt.  

Kunstmatige intelligentie  

Het analyseren van data vanuit het administratieve proces biedt ook de mogelijkheid om op basis van kunstmatige intelligentie trends te voorspellen en in te spelen op toekomstige vraagstukken.

Denk hierbij aan vragen als:

  • Hoe verlopen zorgpaden van cliënten?
  • Met welke uitgaven moeten we in de toekomst rekening houden?

Op basis van deze informatie kunnen organisaties inkoopprocessen beter organiseren, financiële risico’s beperken en zorginhoudelijk bijsturen.

Op de werkplek ‘Analyseren en anticiperen’ weten we alles van het administratieve proces en helpen wij organisaties om op basis van de hieruit voortkomende data, analyses uit te voeren en hierop te anticiperen. 

Categorieën
Actueel

Welkom op de werkplek: Dynamische sturing

Het doen van zorgvuldig onderzoek  

Gemeenten zijn in de wet belast met doen van zorgvuldig onderzoek. Aan de hand zorgvuldig onderzoek moet een gemeente voldoende aannemelijk kunnen maken dat zorg of ondersteuning een passende bijdrage levert (in deze blog lees je hier meer over). Niet alleen bij de toegangsbepaling, maar ook tijdens en na inzet van zorg of ondersteuning. In de praktijk zien we echter dat consulenten het lastig vinden om zorgvuldig onderzoek te doen tijdens en na inzet van zorg of ondersteuning.  

Dynamische sturing 

Het doen van zorgvuldig onderzoek tijdens en na inzet van zorg of ondersteuning is van groot belang. Een zorg- of ondersteuningsbehoefte is namelijk nooit statisch en daarbij moet passend rekening worden gehouden met het ‘beslissen in onzekerheid’ tijdens de indicatiestelling (in deze blog lees je hier meer over). Beslissen in onzekerheid moet niet worden gezien als een beperking of bedreiging, maar als een kans voor zogeheten ‘dynamische sturing’.

Tijdens het proces van indicatiestelling tot evaluatie, wordt door verschillende betrokkenen (cliënt, consulent en aanbieder) informatie gegenereerd. Op basis van deze informatie dient de mate van gepastheid van de ondersteuning regelmatig op relevante momenten tijdens de uitvoering opnieuw te worden beoordeeld. Hiervoor zijn helder geformuleerde doelen en resultaten een vereiste.  

Wanneer blijkt dat er onvoldoende toegevoegde waarde is van de zorg of ondersteuning, kan de zorg of ondersteuning worden bijgesteld of afgerond. Hierdoor wordt het risico op zinloze of te weinig betekenisvolle ondersteuning beheerst. Een beschikking geeft op zich namelijk geen recht of plicht om ondoelmatige zorg te blijven leveren.    

Op de werkplek ‘Dynamische sturing’ helpen we gemeenten met het doen van zorgvuldig onderzoek tijdens en na inzet van zorg of ondersteuning.

Wilt u meer weten over hoe wij vanuit de werkplek ‘Dynamische sturing’ werken aan rechtmatigheid? Wij bieden meerdere trainingen aan:

– Klik hier voor de training Zorgvuldig onderzoek naar cliënten
– Klik hier voor de training C-DATE
– Klik hier voor de training Fraudesignalering

 

Categorieën
Actueel

Welkom op de werkplek: Gepaste ondersteuning

Het doen van zorgvuldig onderzoek

In de Wmo en Jeugdwet is de bewijslast in relatie tot goede of voldoende kwaliteit nadrukkelijk bij de aanbieder of budgethouder belegd. De gemeente is in de wet vooral belast met het doen van zorgvuldig onderzoek op casusniveau (voor, tijdens en na inzet van ondersteuning) en op contractniveau. Aan de hand van het doen van zorgvuldig onderzoek moet een gemeente voldoende aannemelijk kunnen maken dat zorg of ondersteuning een passende bijdrage levert.
 
Zorgvuldig onderzoek volgens de stappen van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) houdt niet in dat zorg of ondersteuning ook gepast is. Op de werkplek ‘Gepaste ondersteuning’ trekken we het doen van zorgvuldig onderzoek daarom breder. We onderzoeken niet alleen de hulpvraag, de aard en omvang van de ervaren beperkingen waarvoor de cliënt ondersteuning vraagt en de integrale oplossing, maar ook de mate van gepastheid van zorg of ondersteuning.

Gepaste ondersteuning

De mate van gepastheid van de zorg of ondersteuning toetsen we aan hand van 3 criteria: 

  • Het is noodzakelijk om de zorg of ondersteuning in te zetten;
  • De zorg of ondersteuning levert een gepaste bijdrage aan de hogere doelen van de betreffende wet; en
  • De zorg of ondersteuning voldoet aan de minimale gestelde kwaliteitseisen.

Vaak wordt in de toegang vooral aandacht geschonken aan het eerste criterium, waardoor ondersteuning wordt ingezet die tot niets of niet voldoende leidt.

Kwaliteitseisen

De minimale kwaliteitseisen zijn bij wet vastgesteld. Hierbij maken wij onderscheid tussen kwaliteitsuitkomsten en kwaliteitshandelen. De te verwachten kwaliteitsuitkomsten moeten voldoende effectief, doelmatig, veilig en cliëntgericht zijn. Dit onderzoeken we door vragen te stellen als:

  • Worden er relevante doelen behaald tegen de laagste kosten?
  • Is de zorg of ondersteuning veilig voor de cliënt, omgeving en ondersteuners?
  • Wordt er maatwerk geboden?
  • Is er sprake van gedeelde besluitvorming?

Daarnaast worden er in de wet ook eisen gesteld aan kwaliteitshandelen. Dit onderzoeken we door bijvoorbeeld te kijken naar verantwoordelijkheidstoedeling en het al dan niet handelen volgens geldende professionele standaarden.

Op de werkplek ‘Gepaste ondersteuning’ helpen we gemeenten met behulp van bruikbare modellen, kaders, technieken en indicatoren om goed onderzoek te doen, wat een goede manier is om te werken aan kwaliteit en rechtmatigheid van Wmo maatwerkvoorzieningen of individuele Jeugdhulpvoorzieningen.

Wilt u meer weten over hoe wij vanuit de werkplek ‘Gepaste ondersteuning’ werken aan rechtmatigheid? Wij bieden meerdere trainingen aan:

– Klik hier voor de training Zorgvuldig onderzoek naar cliënten
– Klik hier voor de training C-DATE
– Klik hier voor de training Rode vlaggen in het psychische functioneren
– Klik hier voor de training Fraudesignalering
– Klik hier voor de training Omgaan met agressie
– Klik hier voor de training Positief gezond leven

Brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Categorieën
Actueel

Welkom op de werkplek: Kaders en stelsels

Primair gaat rechtmatigheid over het handelen conform de eisen uit de desbetreffende wet- en regelgeving. In de wetten staan zowel kwalitatieve als kwantitatieve eisen beschreven, die de kaders schetsen voor rechtmatige zorg en ondersteuning. Op deze werkplek weten we alles van de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Jeugdwet, de Participatiewet, de Zorgverzekeringswet en de Wet langdurige zorg.

Kaders en stelsels binnen de Wmo 2015 en Jeugdwet 

De Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet laten veel professionele ruimte over voor gemeenten. Deze ruime kaders vragen om een concretisering van normen en eisen op lokaal niveau. Als gemeente sta je sterk als je hierop terug kan vallen. Misbruik of onbedoeld gebruik vindt immers altijd plaats binnen kaders die door de gemeente zijn gesteld (en de ruimte die deze kaders nog bieden).

Op deze werkplek analyseren we de gehanteerde kaders en stelsels van diverse gemeenten en brengen we advies uit om deze te optimaliseren. In de praktijk zien we namelijk dat veel gemeenten dit sturingsinstrument onvoldoende benutten. Zij beschrijven vaag, of niet, welke normen en eisen zij stellen aan de aard, inhoud, kwantiteit en kwaliteit van zorg en ondersteuning die wordt ingekocht.  

Wij helpen gemeenten om concreet te formuleren wat ze van zorgaanbieders vragen en hoe ze dit het beste kunnen vastleggen in bijvoorbeeld inkoopdocumenten, overeenkomsten en zorg- en ondersteuningsplannen. 

Om dit te concretiseren stellen we gemeenten o.a. de volgende vragen: 

  • Wat versta je onder producten (en eventuele gradaties in intensiteit)? 
  • Welke kwaliteitseisen stel je aan het personeel? 
  • Wat is de spanwijdte tussen cliënten en zorgmedewerkers? 
  • Welke eisen stel je aan hulpverlenings- of ondersteuningsplannen? 
  • Welke eisen stel je aan de facturering?  

Door de normen en eisen te concretiseren, kunnen gemeenten aanbieders controleren en aanspreken. Daarnaast is het een sturingsinstrument voor toezichthouders en contractmanagers om te handhaven. Zonder deze normen en eisen is het lastig of zelfs onmogelijk om onrechtmatigheden aan te tonen. Dit creëert kansen voor aanbieders om de kwaliteit van zorg en ondersteuning te veronachtzamen. 

Werken aan preventie en bestrijding van onrechtmatigheden start bij een gedegen basis met heldere kaders en stelsels. Op de werkplek ‘Kaders en stelsels’ helpen we je hier graag bij.

Wilt u meer weten over hoe wij vanuit de werkplek ‘Kaders en stelsels’ werken aan rechtmatigheid? Wij bieden meerdere trainingen aan.

– Klik hier voor de training Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders
– Klik hier voor de training C-DATE

Brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Categorieën
Actueel

Een wereld te winnen – Over zorgfraude (Wmo 2015 en Jeugdwet)

Onlangs is het onderzoeksrapport Een wereld te winnen – Over zorgfraude verschenen. Wij ondersteunen de aanbeveling om meer aandacht aan fraude te schenken ten volle, maar willen vragen de insteek te verbreden naar fraude én rechtmatigheid (in deze volgorde of andersom). Huub Houben, arts, medisch adviseur kwaliteit en rechtmatigheid schreef er een blog over.

Mijn oprechte complimenten voor de opstellers van de analyse, het overzicht en de aanbevelingen. Het rapport biedt een fraai overzicht van zorgfraude en algemene concepten die daarbij  kunnen worden toegepast.  

Ik onderschrijf het advies om meer aandacht aan zorgfraude te besteden ten volle. Meer aandacht voor fraude is zeker gewenst. Toch wil ik  vragen de insteek te verbreden naar fraude én rechtmatigheid (in deze volgorde of andersom). Daar zijn meerdere redenen voor. 

Op de eerste plaats is het onderzoeken en keihard aantonen van fraude bij een aanbieder een langdurig en moeizaam proces, waarbij de bewijslast bij de onderzoekers ligt. De mogelijk frauderende partij kan altijd als verdediging aanvoeren dat van opzet geen sprake was en dat hij of zij niet wist dat iets niet op die wijze geleverd en/of gedeclareerd mocht worden. Bij onderzoek van rechtmatigheid is ‘niet weten’ geen valide of relevant argument. Bovendien ligt er veel meer verantwoordelijkheid voor het aantonen van rechtmatigheid bij de aanbieder. Binnen een vooronderzoek naar rechtmatigheid of de uitvoering van een materiële controle wordt in het grootste deel van het onderzoek niet gewerkt met bewijs van fraude of ander onrechtmatigheden, maar met mogelijke onzekerheden (risico’s) i.r.t. rechtmatig gedeclareerde zorg. Indien na een eerdere onderzoekstap nog sprake is van een hoger dan gewenste onzekerheid mogen verdere stappen in het onderzoek worden ingezet, inclusief zo nodig detailonderzoek of opschaling naar fraudeonderzoek.

Op de tweede plaats gaat veel meer geld verloren door onrechtmatigheden zonder aanwezige (of aantoonbare) frauduleuze intentie. Aantoonbare fraude is slechts het topje van de ijsberg van middelen die onnodig verspild worden bij de inzet van maatwerkvoorzieningen of individuele voorzieningen in respectievelijk Wmo en Jeugdwet.

Het komt veel vaker voor dat:  

  • Een aanbieder zorg inzet die feitelijk niet of niet langer noodzakelijk is; of
  • Een aanbieder zorg inzet die onvoldoende effectief, doelmatig, veilig en cliëntgericht is; of 
  • Een aanbieder zorg inzet waarbij geen passende bijdrage aan de hogere doelen van betreffende wet geleverd wordt; of  
  • Sprake is van onvoldoende professioneel handelen, waardoor de kans op de beoogde uitkomsten onvoldoende aannemelijk is; of  
  • Meer zorg gedeclareerd wordt dan feitelijk geleverd is, bijv. door slordigheden in de registratie van gerealiseerde inzet. 

Op de derde plaats begint preventie van fraude en andere onrechtmatigheden door meer aandacht te geven aan een scherpe en duidelijk definitie van rechtmatigheid. Dit vraagt om het expliciet, concreet en duidelijk vastleggen van de te leveren en declareren producten en diensten, waarbij concrete afspraken duidelijk zijn over de relatie tussen levering en declaratie en welke gegevens bij de declaratie minimaal aan te leveren zijn. Aanbieders met slechte intenties hoeven vaak niet eens valsheid in geschrifte of andere strafbare feiten te plegen, want te vaak zijn er zwakheden in het stelsel dat de gemeente ontwikkeld heeft. Daardoor kun je je verrijken zonder risico gepakt te worden voor fraude. 

Op de vierde plaats kun je fraude en andere onrechtmatigheden beter in een integrale aanpak voorkomen, opsporen en onderzoeken. Het onderzoek naar eventuele onrechtmatigheden kent een geheel andere systematiek, waarbij de gemeente de mate van zekerheid in relatie tot specifieke risico’s (op onrechtmatigheden) stap voor stap onderzoekt. Dat maakt het veel gemakkelijker om dit aan te laten sluiten op de reguliere processen in de toegang, contractmanagement, financiële administratie, controle, handhaving en toezicht. Er wordt dan bij iedere aanbieder globaal onderzoek gedaan en op indicatie vindt een uitbreiding en verdieping plaats, waarbij het ook kan komen tot de inzet van een materiële controle en zo nodig, een detailcontrole of fraude-onderzoek. 

Op de vijfde plaats biedt aandacht voor rechtmatigheid ook een geweldige ingang voor het analyseren en verbeteren van kwaliteitsuitkomsten en kwaliteitshandelen. Wmo en Jeugdwet stellen concrete, minimale eisen aan kwaliteit, waardoor kwaliteit ook een onderdeel van rechtmatigheid is. Om dat goed te benutten kun je beter op rechtmatigheid inzetten, omdat dat alle aanbieders en cliëntdossiers betreft, dan op fraude. 

Samengevat ondersteun ik de aanbeveling om meer aandacht aan fraude te schenken ten volle, maar adviseer ook dat te combineren met preventie, vroege opsporing en/of achteraf opsporing en aanpakken van andere onrechtmatigheden. 

Huub Houben, arts, medisch adviseur kwaliteit en rechtmatigheid 

Categorieën
Actueel

De consulent als veelkunner

In onze eerste blog uit deze serie beschreven we dat consulenten te maken hebben met een aantal uitdagingen bij het doen van goed onderzoek. In de tweede blog beschreven we valkuilen en knelpunten in het doen van een goed onderzoek naar een cliënt die hulp of ondersteuning zoekt in de vorm van een Wmo voorziening of jeugdhulp. In de derde blog gingen we dieper in op het nemen van regie tijdens het onderzoek door te kijken vanuit meerdere perspectieven. In de vierde blog  lieten we zien hoe het onderzoeken van rechtmatigheid er in de toegang uit kan zien. In deze laatste blog staan we stil bij vaardigheden die je kunnen helpen om rechtmatigheid toe te passen op het niveau van de individuele cliënt en de voorziening die daarbij al dan niet wordt ingezet.

Een consulent binnen de Wmo of de Jeugdwet is een professional die over vele vaardigheden moet kunnen beschikken. Zo moet een consulent, onder tijdsdruk:

  • Goed onderzoek kunnen doen naar de hulpvraag, doelen, beperkingen en belastbaarheid van de cliënt;
  • De bouwstenen van een integrale oplossing voldoende kennen en kunnen inpassen;
  • De specialistische voorziening op waarde kunnen schatten, rekening houdend met de veelheid aan verschillende voorzieningen en aanbieders met ieder een eigen manier van werken;
  • Beslissingen nemen, terwijl soms feitelijk belangrijke informatie ontbreekt en/of geen goede voorspelling kan worden gedaan over hoe de integrale oplossing en/of de specialistische voorziening zullen werken; en
  • Afhankelijk van het beleid van de gemeente mogelijk nog een eigen rol voor de consulent als coach van de cliënt.

Dat maakt dat een consulent binnen de Wmo of de Jeugdwet een veelkunner moet zijn, die zijn rol vaak in een complexe situatie moet verrichten.

Structuur

In deze situaties helpt het als je over voldoende vaardigheden en methodes beschikt om de complexe situatie te vereenvoudigen en overzichtelijk te maken door gestructureerd te werken. Zo kan een zorgvuldig onderzoek worden opgesplitst in:

  • Onderzoek naar cliënt;
  • Onderzoek naar de integrale oplossing; en
  • Onderzoek naar de specialistische voorziening.

Het hanteren van deze structuur helpt om het onderzoek zorgvuldig te doen én om daarbij niet in de valkuilen van te snelle conclusies te trappen.

Kwaliteit en rechtmatigheid

Kwaliteit is een begrip dat op vele manieren kan worden gedefinieerd en uitgelegd. Gelukkig bevatten zowel Wmo als Jeugdwet zeer bruikbare minimale eisen die aan kwaliteit gesteld zijn. Kwaliteit en rechtmatigheid kennen daardoor een grote overlap. De wettelijke bepalingen kunnen worden gegroepeerd in:

  • Eisen die aan (te verwachten of gerealiseerde) kwaliteitsuitkomsten te stellen zijn; en
  • Eisen die aan professioneel handelen gesteld worden.

Trainingen in toegepaste rechtmatigheid in het sociale domein

Triple A Academy biedt verschillende trainingen aan waarmee je je toegepaste rechtmatigheid eigen kan maken. In de training ‘Zorgvuldig onderzoek van cliënten’ krijg je bijvoorbeeld verschillende onderzoeksstrategieën en onderzoeksinstrumenten aangereikt voor het onderzoeken van rechtmatigheid en kwaliteit van cliënten. In de training ‘C-DATE’ krijg je kaders aangereikt voor het beoordelen van kwaliteit, met speciale aandacht voor de C-DATE methodiek. Met behulp van de C-DATE methodiek kan je hulpverlenings- of ondersteuningsplannen toetsen en beoordelen om uiteindelijk een uitspraak te kunnen doen over de te verwachten of gerealiseerde kwaliteit van een Wmo maatwerkvoorziening of individuele jeugdhulpvoorziening.

Met deze kennis kun je de dialoog met cliënten gestructureerder en concreter aangaan, als deel van de beoordeling of een voorziening passend wordt ingezet, conform wettelijke eisen. Deze trainingen vormen een mooie basis om vanuit je eigen rol en bijbehorende uitdagingen nieuwe toepassingen te ontwikkelen en antwoorden of oplossingen te vinden.

Samen naar wijzer welzijn.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’. Of brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Deze operationeel gerichte blog is de laatste uit een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de eerste blog uit deze serie.
Lees hier de tweede blog uit deze serie.

Lees hier de derde blog uit deze serie
Lees hier de vierde blog uit deze serie.

Categorieën
Actueel

Op weg naar expertise in toegepaste rechtmatigheid

In onze eerste blog uit deze serie beschreven we dat het sturen op rechtmatigheid een goede strategie is voor gemeenten om de uitgaven binnen de Wmo en Jeugdwet te beheersen en de kwaliteit van de ondersteuning te borgen. In de tweede blog stonden we stil bij het in de praktijk vaak vastlopen in het onderzoeken van rechtmatigheid. In de derde blog gingen we in op het onderzoeken van rechtmatigheid vanuit informatie over zowel de aanbieder als de gemeente zelf. In de vierde blog beschreven we hoe een rechtmatigheidsonderzoek er in de praktijk uit kan zien. In deze laatste blog beschrijven we hoe je je rechtmatigheid eigen kunt maken opdat je deze waardevolle insteek ook toe kunt passen.

Het optimaal gebruik maken van rechtmatigheid is een manier om transformatie, waarde-creatie, kostenbeheersing en kwaliteit te verbeteren. Dat geldt zowel op aanbieders- als op cliëntniveau, zowel bij zorg in natura, als bij zorg georganiseerd  vanuit een persoonsgebonden budget.

Bij het toepassen van rechtmatigheid gaat het er niet om dat ambtenaren of afdelingen binnen het sociale domein een opleiding tot jurist moeten volgen, maar dat ze een selectie van in wet- en regelgeving vastgelegde eisen aan gepaste en verantwoorde zorg en ondersteuning voor hun eigen verantwoordelijkheden en doelen toe kunnen passen in het sociale domein.

Toegepaste rechtmatigheid in relatie tot Jeugdwet of Wmo is voor velen belangrijk. Eigenlijk voor iedereen die een rol speelt in:
– het bedrijven van politiek
– het opstellen van lokale regelgeving
– het inrichten van een product-dienstencatalogus, Overeenkomst of andere afspraken
– het verwerken van facturen
– het monitoren van en sturen op contractafspraken
– het invullen van toezicht
kan zijn of haar voordeel doen met het toepassen van rechtmatigheid. Toegepaste rechtmatigheid geeft je een nieuw soort gereedschap om vraagstukken of problemen op te pakken. Het kan je helpen om vastgelopen uitdagingen, onderzoeken of discussies weer vlot te trekken.

Trainingen in toegepaste rechtmatigheid in het sociale domein

Triple A Academy biedt verschillende trainingen aan waarmee je je toegepaste rechtmatigheid eigen kan maken. In de training ‘Zorgvuldig onderzoek van aanbieders’ krijg je bijvoorbeeld verschillende onderzoeksstrategieën en onderzoeksinstrumenten aangereikt voor het onderzoeken van rechtmatigheid en kwaliteit van aanbieders. In de training ‘C-DATE’ krijg je kaders aangereikt voor het beoordelen van kwaliteit, met speciale aandacht voor de C-DATE methodiek. Met behulp van de C-DATE methodiek kan je hulpverlenings- of ondersteuningsplannen toetsen en beoordelen om uiteindelijk een uitspraak te kunnen doen over de te verwachten of gerealiseerde kwaliteit van een Wmo maatwerkvoorziening of individuele jeugdhulpvoorziening.

Met deze kennis kan je de dialoog met aanbieders scherper en concreter aangaan, als deel van de beoordeling of een voorziening passend wordt ingezet, conform wettelijke eisen (en eventuele extra eisen uit de Overeenkomst). Deze trainingen vormen een mooie basis om vanuit je eigen rol en bijbehorende uitdagingen nieuwe toepassingen te ontwikkelen en antwoorden of oplossingen te vinden.

Samen naar wijzer welzijn.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’.

Brainstormt u graag eens met een expert op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan met onze expertpartner Zorg-Lokaal.

Deze vooral op strategie en beleid gerichte blog is de laatste uit een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de eerste blog uit deze serie.
Lees hier de tweede blog uit deze serie.
Lees hier de derde blog uit deze serie.
Lees hier de vierde blog uit deze serie.

Categorieën
Actueel

Onderzoek naar kwaliteit in de uitvoering

In de tweede blog beschreven we valkuilen en knelpunten in het doen van een goed onderzoek naar een cliënt die hulp of ondersteuning zoekt in de vorm van een Wmo voorziening of jeugdhulp. In de derde blog gingen we dieper in op het nemen van regie tijdens het onderzoek door te kijken vanuit meerdere perspectieven. In deze blog laten we zien hoe het onderzoeken van rechtmatigheid er in de toegang uit kan zien.

De casus

Een gemeente maakte zich zorgen over de rechtmatigheid en kwaliteit van de dienstverlening van een aanbieder, die onder meer begeleiding in het kader van zowel Wmo als Jeugdwet leverde. Uit het jaarverslag van de aanbieder bleek sprake van behoorlijke winst, rond 10% winst op omzet. Analyse van de declaratiecijfers en -patronen had laten zien dat sprake leek van een relatief hoge inzet van zwaardere producten in verhouding tot de lichtere producten. De bevindingen uit analyse van jaarverslag en declaratiegegevens deed vermoeden dat sprake was van een verhoogd risico op onrechtmatigheden. Doordat er onvoldoende zekerheid was over de juistheid van de declaraties was verder onderzoek noodzakelijk.

Vooronderzoek in de toegang

Voor deze gemeente werd als eerste gekozen voor een vooronderzoek in de toegang. Het onderzoek had 2 doelen:

  • Het primaire doel is om de kwaliteit van de ondersteuning op casusniveau te onderzoeken en waar nodig direct verbeteracties in te zetten;
  • Het secundaire doel is een oriënterend onderzoek naar de kwaliteit van zorg om te borgen dat de ingezette ondersteuning ook zou bijdragen aan de doelen van de Wmo of Jeugdwet.

Er werd een steekproef van lopende dossiers genomen, waarbij de professionals in de toegang werd gevraagd om 2 facetten te beoordelen:

  • In hoeverre lijkt er sprake te zijn van gepaste ondersteuning?
    ‘Gepast’ in de zin dat de ondersteuning: noodzakelijk, voldoende effectief, doelmatig, veilig en cliëntgericht leek én een relevante bijdrage aan de beoogde verbetering van het functioneren van cliënt leverde.
  • Zijn hulpverleningsplannen concreet, duidelijk en relevant?
    Of te wel; is er een concrete, duidelijke en relevante beschrijving van doelen, de in te zetten aanpak (aard, omvang, intensiteit en duur), de beoogde termijn van de ondersteuning, de geldigheid van het plan, en de afgesproken evaluaties (gedurende en bij afronding van betreffende planperiode).

De professionals konden daarbij sociaal-medische ondersteuning vragen.

De uitkomst

Uit dit onderzoek bleek sprake van onvoldoende zekerheid over de rechtmatigheid in meerdere dimensies: financiële rechtmatigheid, gepaste zorg en professioneel handelen.

  • Financiële rechtmatigheid
    De aanbieder bleek te beogen (zoals vastgelegd in de hulpverleningsplannen) gemiddeld minder ondersteuning in te zetten dan gedeclareerd werd (meestal de volledige beschikte ruimte).
  • Gepaste zorg
    In meerdere dossiers bleek dat de aanbieder zorg leverde en declareerde terwijl uit de intake of gedurende het traject al gebleken was dat de inzet van ondersteuning niet (langer) noodzakelijk was of onvoldoende effectief, doelmatig, veilig en cliëntgericht te achten was.
  • Professioneel handelen
    De hulpverleningsplannen bleken vaak van onvoldoende niveau, waardoor het plan noch de professional noch de cliënt voldoende inzicht gaf in het doel van de ondersteuning en hoe de ondersteuning werd ingezet.

Samenvattend bleek een onderzoek in de toegang voldoende handvatten te geven, waardoor zowel op cliëntniveau als op aanbiedersniveau acties konden worden uitgezet. Dit onderzoek leverde deze gemeente een belangrijke bijdrage bij het sturen op kwaliteit van de ondersteuning op cliëntniveau en op de rechtmatigheid van de ondersteuning op aanbiedersniveau.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’. Of brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Deze operationeel gerichte blog is de vierde uit een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de eerste blog uit deze serie.
Lees hier de tweede blog uit deze serie.

Lees hier de derde blog uit deze serie.
Lees hier de vijfde blog uit deze serie.

Categorieën
Actueel

Het integraal onderzoeken van rechtmatigheid, een praktijkvoorbeeld

In onze eerste blog uit deze serie beschreven we dat het sturen op rechtmatigheid een goede strategie is voor gemeenten om de uitgaven binnen de Wmo en Jeugdwet te beheersen en de kwaliteit van de ondersteuning te borgen. In de tweede blog stonden we stil bij het in de praktijk vaak vastlopen in het onderzoeken van rechtmatigheid. In de derde blog gingen we in op het onderzoeken van rechtmatigheid vanuit informatie over zowel de aanbieder als de gemeente zelf. Maar hoe kan zo’n onderzoek er dan in de praktijk uitzien?  Dat leest u in deze blog.

Een gemeente maakte zich zorgen over de declaraties van een aanbieder van jeugdhulp. De omzet van de aanbieder groeide jaarlijks hard sinds de overheveling van de kind en jeugd ggz naar de Jeugdwet. Daarbij werden er hoge winstcijfers gerealiseerd, zo bleek uit de jaarverslagen en een kritisch bericht in de krant. De gemeente trad in overleg met de aanbieder, maar kon daarbij onvoldoende hard maken dat sprake zou zijn van onrechtmatigheden. De gemeente had wel vastgesteld dat de aanbieder zeer vaak de zwaarste producten declareerde, maar kon dit verder niet duiden.

Integraal rechtmatigheidsonderzoek

Nadat een jaar later bleek dat deze aanbieder wederom een zeer winstgevend jaar had geboekt, werd een rechtmatigheidsonderzoek uitgevoerd door expertpartner Zorg-Lokaal. Met behulp van verschillende onderzoeksactiviteiten werd inzicht verkregen in de rechtmatigheid risico’s op meerdere onderdelen, namelijk; regelgeving en afsprakenstelsel, financiële rechtmatigheid, gepaste zorg en kwalitatief handelen.

Onderzoek naar declaratiepatronen

Uit een onderzoek naar declaratiepatronen en -gedrag bleek dat er inderdaad sprake was van het stelselmatig declareren van zwaardere producten (in intensiteit en/of duur).

Onderzoek naar de werkwijze van de aanbieder

Tevens werd onderzoek gedaan naar de werkwijze van de aanbieder via informatie op de website, een beoordeling van een aantal geanonimiseerde hulpverleningsplannen en een gesprek met de aanbieder.

Hieruit kwamen meerdere kwetsbaarheden naar voren:

  • De aanbieder kon onvoldoende aannemelijk maken dat deze zorg in voldoende mate passend was (dat wil zeggen: noodzakelijk, effectief, doelmatig, veilig en cliëntgericht).
  • Regelmatig werd een methodiek werd ingezet die niet voldeed aan de professionele stand van wetenschap en praktijk.
  • Hulpverleningsplannen waren te summier en boden geen enkel inzicht in de beoogde omvang van de zorg.
  • Voldoende directe betrokkenheid van regiebehandelaren kon onvoldoende aannemelijk worden gemaakt.

Onderzoek naar de gemeente

Tot slot werd ook het stelsel (waaronder de productomschrijvingen) en de werkwijze van de gemeente (bij toegang en contractmanagement) onderzocht. Misbruik of onbedoeld gebruik vindt immers altijd plaats binnen de kaders die de gemeente zelf heeft gesteld. Het onderzoeken van het stelsel en de werkwijze biedt daarom altijd een relevante context voor het onderzoeken van het gedrag van een aanbieder.

Hieruit kwamen meerdere kwetsbaarheden naar voren:

  • De productomschrijvingen van jeugdhulp kon leiden tot ongewenst hoge zorginzet en/of declaraties.
  • Toegang had onvoldoende zicht op de manier waarop de zorg eruit zou gaan zien. Is de zorg doelmatig, noodzakelijk en effectief? Voldoet de zorg aan de professionele stand van wetenschap en praktijk?
  • De werkwijze van contractmanagement liet kwetsbaarheden in het monitoren en sturen op rechtmatigheid zien.

Betreffende aanbieder leek – onbewust of bewust – optimaal te hebben geprofiteerd van de ruimte die geboden werd in het kunnen realiseren van hoge declaraties en winsten.

Resultaten

Deze inzichten hebben nieuwe mogelijkheden gecreëerd om de lekken in zowel de aanpak van de aanbieder als de aanpak van de gemeente te dichten, opdat de risico’s op onrechtmatigheden in het heden en de nabije toekomst te verkleinen.

Daarnaast leverde deze inzichten ook ernstige twijfel op over de rechtmatigheden in het verleden, waarin een goede aanleiding is gezien om dit verder te onderzoeken zodat ook eventuele terugvordering en/of adequate compensatie kan plaatsvinden.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’. Of brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Deze vooral op strategie en beleid gerichte blog is de vierde uit een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de eerste blog uit deze serie.
Lees hier de tweede blog uit deze serie.

Lees hier de derde blog uit deze serie.
Lees hier de vijfde blog uit deze serie.

Categorieën
Actueel

Pak de regie bij de inzet van specialistische voorzieningen

In de tweede blog beschreven we valkuilen en knelpunten in het doen van een goed onderzoek bij een cliënt die hulp of ondersteuning zoekt in de vorm van een Wmo voorziening of individuele Jeugdhulp. Tijdsdruk en/of gebrek aan onderzoeksmiddelen kan leiden tot onvoldoende onderzoek, geforceerde beslissingen en het toekennen van voorzieningen die feitelijk niet werkelijk noodzakelijk, effectief of doelmatig zijn. De consulent kan écht de regie nemen door drie perspectieven te onderscheiden: onderzoek naar de cliënt, onderzoek naar de ondersteuning en dynamische indicatiestelling.

Perspectief 1: Onderzoek naar de cliënt

Voor zorgvuldig onderzoek na een melding moeten – zoals benoemd en bekrachtigd door uitspraken van de Centrale Raad voor Beroep (CRvB) – de volgende vragen worden beantwoord:

  • Wat is de hulpvraag?
  • Wat zit daar achter (medische belastbaarheid, individuele behoefte)?
  • Wat is de nabije toekomstverwachting?
  • Wat zijn de bouwstenen van een integrale oplossing?
  • Is een specialistische voorziening noodzakelijk?

Perspectief 2: Onderzoek naar de ondersteuning

Er bestaat (met uitzondering van hulp bij het huishouden) geen gevalideerd kader voor het exact bepalen van de aard en omvang van de individuele voorziening, die in de vorm van een dienst, zorg of ondersteuning wordt geleverd. Om de inzet van bijvoorbeeld het aantal uren ‘begeleiding’ te bepalen, is het niet voldoende om alleen uit te gaan van het onderzoek naar de cliënt.

Dat is ook niet vreemd. In de reguliere gezondheidszorg weet bijvoorbeeld een verwijzend huisarts ook niet precies welke onderzoeken en interventies een medisch specialist gaat inzetten. Een verwijzend huisarts kan zich wel een oordeel vormen over de aanpak van de medisch specialist. Ditzelfde geldt voor een consulent. Een consulent is prima in staat om een ondersteuningsplan te toetsen op actualiteit, relevantie, realisme, doelen, aard & omvang van de aanpak, beoogde termijn van inzet en evaluaties.

Perspectief 3: Beslissen in onzekerheid door dynamische indicatiestelling

Tot slot dient passend rekening gehouden te worden met het ‘beslissen in onzekerheid’. Zie dit niet als beperking of bedreiging, maar als een uitgesproken kans voor zogeheten ‘dynamische indicatiestelling’. Tijdens het proces van indicatiestelling tot evaluatie, wordt door verschillende betrokkenen (cliënt, consulent én aanbieder) informatie gegenereerd. Door de noodzaak voor een individuele voorziening op meerdere momenten opnieuw te beoordelen, kunnen beslissingen met steeds meer zekerheid worden genomen. Hierdoor wordt het risico op zinloze of te weinig betekenisvolle ondersteuning beheerst.

In de volgende blog kun je lezen hoe wij deze aanpak bij één van onze opdrachtgevers hebben vormgegeven.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’. Of brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Deze operationeel gerichte blog is de derde uit een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de eerste blog uit deze serie.
Lees hier de tweede blog uit deze serie.
Lees hier de vierde blog uit deze serie.
Lees hier de vijfde blog uit deze serie.