Categorieën
Actueel

Zorgvuldig onderzoek in een dynamische context

Consulenten in de Wmo of Jeugdwet hebben een grote verantwoordelijkheid en vervullen een sleutelrol in de toegang tot specialistische voorzieningen. Consulenten moeten goed onderzoek doen binnen de gestelde termijnen, waarbij een aantal uitdagingen zitten in de wettelijk en praktisch context.

Doorlooptijden

Allereerst moet een consulent na een melding het onderzoek wettelijk gezien binnen een aantal weken afronden, ook als het niet lukt om binnen dit termijn alle informatie te verzamelen. Vaak moet een consulent zelfs binnen één contact tot zwaarwegende conclusies komen.

Goed onderzoek

Daarnaast valt het niet mee om binnen deze wettelijke termijnen goed onderzoek te doen. Volgens uitspraken van de Centrale Raad van Beroep dient een goed onderzoek na een melding (minimaal) te leiden tot een helder inzicht in de hulpvraag, de beperkingen in zelfredzaamheid en participatie of in gezond en veilig opgroeien en zich ontwikkelen, de bruto behoefte aan ondersteuning, de bijdrage die eigen kracht, sociaal netwerk of voorliggende voorzieningen daaraan kunnen leveren en tot
slotte of het wel of niet noodzakelijk is om een specialistische voorziening in te zetten.

Als de inzet van een specialistische voorziening noodzakelijk lijkt, dient daarna nog bepaald te worden welke doelen met die voorziening te behalen zijn en of die voorziening in voldoende mate effectief, doelmatig, veilig en cliëntgericht te achten is en
een relevante bijdrage kan leveren aan de doelen van de Wmo of Jeugdwet. Hoe kun je als consulent deze in de wet vast gelegde eisen aan kwaliteit onderzoeken en inschatten?

Glazen bol

Tot slot hebben consulenten vaak te maken met een dynamische situatie, waarin zij op basis van een momentopname (en zonder glazen bol) zwaarwegende beslissingen moeten nemen. Het is een utopie om te denken dat een consulent tijdens het eerste gesprek alle informatie kan verzamelen die nodig is om een goed onderbouwde inschatting te maken van de cliënt, de ondersteuning die nodig is en de kwaliteitsuitkomsten die te verwachten zijn. Feitelijk moet de consulent vaak ‘beslissen in onzekerheid’. Actief werken vanuit rechtmatigheid kan een krachtige ingang bieden om bovenstaande uitdagingen effectief aan te pakken.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’. Of brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Deze operationeel gerichte blog is de eerste in een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de tweede blog uit deze serie.
Lees hier de derde blog uit deze serie.
Lees hier de vierde blog uit deze serie.
Lees hier de vijfde blog uit deze serie.

Categorieën
Actueel

Rechtmatigheid als ingang voor transformatie

Gemeenten staan voor de uitdaging om de uitgaven binnen de Wmo en Jeugdwet te beheersen en de kwaliteit van de ondersteuning te borgen. Het onderzoeken van en sturen op rechtmatigheid blijkt hiervoor een krachtige en waardevolle ingang.

De transformatie-opdracht

Met de stelselwijziging in 2015 hebben gemeenten de opdracht tot transformatie gekregen. Het realiseren van de beoogde inhoudelijke effecten van de stelselwijziging in de zin van betere kwaliteitsuitkomsten voor burgers en kostenbesparing voor de overheid. Veel gemeenten hebben de transformatie gezocht in de volgende gebieden:

  • Het voeren van structureel overleg met aanbieders;
  • Het ontwerpen van een nieuw stelsel voor inkoop, producten en diensten;
  • Het inrichten van de eigen organisatie voor inkoop- en contractmanagement, toegang, administratie en factuurverwerking.

Resultaten

Dit leidt tot wisselende resultaten. Veel gemeenten hebben te maken met forse financiële tekorten in de Wmo en/of Jeugdwet. Zij slagen er onvoldoende in om inzicht en controle te krijgen. Tegelijkertijd maakt een aantal aanbieders hoge tot zeer hoge winsten. Zo blijkt ook uit onderzoek van Pointer, Reporter Radio en Follow the Money naar grote zorginstellingen die in 2017 en 2018 winst boven de tien procent hebben gemaakt, terwijl twee á drie procent winst gangbaar is in deze sector.  Zij zijn financieel gezien succesvol gebleken in het benutten van ruimte in de nieuwe stelsels zoals die voor de gemeenten ontworpen zijn. Daarbij zijn bepaalde domeinen lucratief gebleken voor het realiseren van hoge winsten binnen de grenzen van het stelsel of het plegen van fraude buiten de grenzen.

Het onderzoeken van rechtmatigheid

Adequaat inzicht in deze aanbieders ontbreekt door het grote gebrek aan actief onderzoek naar rechtmatigheid. De meeste gemeenten hebben sinds de ingang van de Wmo 2015 en Jeugdwet nog nooit echt vooronderzoek naar rechtmatigheid gedaan of gerichte materiële controle uitgevoerd. In de praktijk gaan gemeenten rechtmatigheid reactief onderzoeken nadat zij een of meer duidelijke signalen van mogelijke onrechtmatigheden – waaronder budgettekorten, hoge winsten bij aanbieders, klachten van cliënten, twijfels over besteding van pgb’s etc. – hebben ontvangen en lopen dan vaak vast in het onderzoek.

Rechtmatigheid kan met recht een weeskind worden beschouwd dat van niemand aandacht krijgt. Met potentieel grote gevolgen voor kosten en kwaliteit. Het onderzoeken van en sturen op rechtmatigheid blijkt namelijk een krachtige en waardevolle ingang voor de hierboven beschreven uitdagingen, zo blijkt uit de eerste ervaringen van een aantal gemeenten.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’.

Brainstormt u graag eens met een expert op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan met onze expertpartner Zorg-Lokaal.

Deze vooral op strategie en beleid gerichte blog is de eerste in een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de tweede blog uit deze serie.
Lees hier de derde blog uit deze serie.
Lees hier de vierde blog uit deze serie.
Lees hier de vijfde blog uit deze serie.

Categorieën
Participatiewet Trainingen Wet maatschappelijke ondersteuning

Rode vlaggen in het psychische functioneren

Waar gaat de training over

Zodra je mensen vraagt om zelf bij te dragen aan de oplossing (ter herstel van zelfredzaamheid of participatie), of door het eigen gedrag te veranderen, zal blijken dat je bij een aanzienlijk deel vast loopt. In sommige gevallen kan er sprake zijn van onvermogen als gevolg van psychische problematiek. Bij veel mensen (tot wel de helft) met psychische problematiek blijken zij zelf noch hun huisarts of andere hulpverleners deze te hebben onderkend. Het tekort aan zelfredzaamheid of participatie wordt dan bijvoorbeeld toegeschreven aan ongunstige psychosociale factoren, multiproblematiek, slecht gedrag of onwil. Het feit dat mensen zelf aangeven geen psychische klachten te hebben en/of daarvoor niet behandeld te worden, zegt dus niet zo veel.

Categorieën
coaching Coaching on the job Jeugdwet Trainingen Wet maatschappelijke ondersteuning

Fraude signalering

Waar gaat dit leertraject over

Hoogwaardige fraudepreventie en fraudesignalering is van groot belang voor de houdbaarheid van het zorgstelsel. Vaak is het lastig om vermoedens van fraude te herkennen en niet-pluisgevoelens te onderbouwen.

Categorieën
Jeugdwet Trainingen Wet langdurige zorg Wet maatschappelijke ondersteuning Zorgverzekeringswet

Omgaan met agressie

Waar gaat deze training over

Als professional met direct cliëntcontact kan je in een spreekkamer of tijdens een huisbezoek te maken krijgen met agressie. Een adequate reactie op agressie heeft positieve effecten, wat zowel de professional als de cliënt ten goede komt.

Tijdens deze training leer je hoe je conflicten kan voorkomen, hoe je moet reageren op agressie, waar jouw grenzen liggen en hoe je deze bespreekbaar maakt.

Categorieën
Jeugdwet Trainingen Wet langdurige zorg Wet maatschappelijke ondersteuning Zorgverzekeringswet

Positief gezond leven

Waar gaat deze training over

Als een cliënt een hulp- of zorgvraag stelt gaat de aandacht vaak eerst uit naar de klinische gezondheid, medische belastbaarheid en de zorg of ondersteuning die gevraagd wordt. Dit is functioneel zolang zinvolle diagnostiek en/of behandelingen mogelijk zijn. Echter, je kan klinische gezondheid en medische belastbaarheid ook zien als middelen die je kunt aanwenden voor het welbevinden.

Categorieën
Jeugdwet Trainingen Wet maatschappelijke ondersteuning

Zorgvuldig onderzoek van cliënten

Waar gaat deze training over

Actief bezig zijn met rechtmatigheid (en kwaliteit) biedt een goede kans om echt werk te maken van de transformatie, betere uitkomsten en kostenbeheersing. Wanneer er niet actief wordt gewerkt aan rechtmatigheid, wordt veel geld verspild aan zorg en ondersteuning die feitelijk niet noodzakelijk is, van onvoldoende kwaliteit is en/of te duur is. Daarin ligt een belangrijke oorzaak voor de budgetoverschrijdingen waar veel gemeenten mee te kampen hebben.

Categorieën
Jeugdwet Trainingen Wet maatschappelijke ondersteuning

C-DATE

Waar gaat deze training over

Het is vaak lastig om grip te krijgen op de kwaliteit van een Wmo maatwerkvoorziening of een individuele jeugdhulpvoorziening. Dat komt mede doordat professionals daar vaak iets anders mee bedoelen. Door onderscheid te maken tussen kwaliteitsuitkomsten en kwaliteitshandelen, zoals ook in wet- en regelgeving is vastgelegd, is daar veel beter grip op te krijgen.