Categorieën
Actueel

Gehaaste beslissingen na onvolledig onderzoek

In onze eerste blog uit deze serie beschreven we dat consulenten te maken hebben met een aantal uitdagingen bij het doen van goed onderzoek. Factoren als tijdsdruk en gebrek aan duidelijke kaders of ondersteuning leiden regelmatig tot beslissingen en beschikkingen, waarbij consulenten twijfels kunnen hebben over wat de voorziening echt voor cliënt kan betekenen.

Tijdsdruk

De gemeente en haar consulenten hebben te maken met wettelijk vastgestelde termijnen, waarbinnen na een melding van een burger binnen Wmo of Jeugdwet een zorgvuldig onderzoek plaats moet vinden en, indien noodzakelijk, een beschikking moet worden afgegeven.

De tijdsdruk wordt extra vergroot als het niet mogelijk is om snel of in één contactmoment een zorgvuldig onderzoek te doen. Denk bijvoorbeeld aan taal- of communicatieproblemen, het afzeggen van afspraken en het niet bestaan van of direct beschikbaar hebben van informatie. Een cliënt kan hierdoor onbewust of bewust een bijdrage leveren aan het verhogen van de tijdsdruk. In deze situaties is het belangrijk om je niet te laten verleiden of dwingen tot het nemen van een beslissing waar je feitelijk niet of onvoldoende achter staat.

Kaders

De primaire kaders voor een adequaat onderzoek door consulenten worden benoemd en bekrachtigd door uitspraken van de Centrale Raad voor Beroep (CRvB), waarin de vier eisen aan een zorgvuldig onderzoek door consulenten genoemd zijn:

  • Het vaststellen van de hulpvraag;
  • De bruto benodigde oplossing;
  • Het aftrekken van de bijdrage aan de oplossing door inzet van eigen kracht, netwerk, algemene of voorliggende voorzieningen;
  • Het vaststellen van de netto benodigde oplossing in de vorm van een collectieve of individuele Wmo maatwerkvoorziening of Jeugdwet voorziening.

Dit kader is slechts beperkt bruikbaar. Op de eerste plaats is het uitdagend om de mogelijke oplossingen zo te benoemen dat zij ‘makkelijk’ af te trekken zijn van de hulpvraag. Op de tweede plaats heeft de CRvB in haar uitspraken slechts eisen gesteld aan een zorgvuldig onderzoek na melding, dus feitelijk voordat daadwerkelijk een aanvraag gedaan is. Veel gemeenten, beleidsmakers en consulenten zijn daardoor op het verkeerde been gezet over wat een zorgvuldig onderzoek inhoudt. 

Oplossingsrichting

Vanuit kaders zou je feitelijk op twee benen moeten staan: eerst een zorgvuldig onderzoek na melding en dan daarna – indien het tot een aanvraag komt – een zorgvuldig onderzoek waarin de te verwachten gepastheid van de Wmo maatwerkvoorziening of de individuele Jeugdwetvoorziening nader wordt onderzocht. Dit is feitelijk ook in beide wetten als verplichting opgenomen. In de volgende blog lees je hoe je hier als consulent op een slimme manier mee om kunt gaan.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’. Of brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Deze blog is operationeel gericht en de tweede uit een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de eerste blog uit deze serie.
Lees hier de derde blog uit deze serie.
Lees hier de vierde blog uit deze serie.
Lees hier de vijfde blog uit deze serie.

Categorieën
Actueel

Huidige praktijk in sturen op rechtmatigheid

In onze eerste blog uit deze serie beschreven we dat het sturen op rechtmatigheid een goede strategie is voor gemeenten om de uitgaven binnen de Wmo en Jeugdwet te beheersen en de kwaliteit van de ondersteuning te borgen. De afgelopen twee jaar zien we dan ook dat steeds meer gemeenten actief met rechtmatigheid aan de gang gaan.

De snelle aanpak
In de praktijk zien we dat gemeenten vaak besluiten om achteraf rechtmatigheid te onderzoeken na het verkrijgen van signalen van mogelijke onrechtmatigheden. Hierdoor is de neiging groot om snel gemakkelijke en/of grote stappen te willen zetten. Deze aanpak is vaak te zeer gericht op het financiële aspect van rechtmatigheid (waarbij de feitelijke levering ook nog eens onvoldoende wordt onderzocht). Rechtmatigheid omvat echter ook het voldoen aan de eisen aan gepaste ondersteuning (zowel in uitkomsten als in professioneel handelen) in functie van zorg die noodzakelijk is, er toe doet en van voldoende kwaliteit is.

Deze snelle en beperkte aanpak leidt vaak tot vastlopen en gaat gepaard met onvoldoende herstel van onjuist en onrechtmatig gebruik van schaarse middelen én met hoog risico op herhaling door zwakheden in het stelsel en/of de manier van werken voor het borgen van rechtmatigheid in de nabije toekomst.

Rechtmatigheid als topsport
Vaak blijkt dat gemeenten geen bewuste keuzes maken met betrekking tot welke onrechtmatigheden onderzocht en aangepakt zullen worden, vanuit welk kader dit gebeurt, hoe het onderzoek wordt ingericht en wie daarbij betrokken zijn. Dat is niet vreemd. Als we het sturen op rechtmatigheid met topsport vergelijken, dan moet de gemeente een voor haar nieuw spel gaan spelen waarbij ze de doelen niet scherp heeft, de regels onvoldoende kent, te weinig ervaring met strategieën en tactieken heeft, en bovendien vaak de randvoorwaarden niet voldoende op orde heeft. Hierdoor is de aanpak van gemeenten vaak niet passend, te beperkt en/of leidt tot vastlopen, zonder acceptabel resultaat.

Effectief sturen op rechtmatigheid vergt een integrale en doordachte aanpak. In de volgende blog uit deze serie zullen we hier verder op ingaan.

Huub Houben, arts, adviseur kwaliteit en rechtmatigheid

Wilt u meer weten over het sturen op en onderzoeken van rechtmatigheid in de Wmo en Jeugdwet? Wij bieden meerdere trainingen aan. Klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar aanbieders’, klik hier voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek naar cliënten’ en hier voor de training ‘C-DATE’. Of brainstormt u graag eens met een expert van onze partner Zorg-Lokaal op het gebied van rechtmatigheidsonderzoek? Vraag dan hier een vrijblijvend gesprek aan.

Deze vooral op strategie en beleid gerichte blog is de tweede uit een serie van vijf. De serie is gebaseerd op het in de praktijk onderzoeken van en werken aan kwaliteit in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet in de afgelopen jaren.

Lees hier de eerste blog uit deze serie.
Lees hier de derde blog uit deze serie.
Lees hier de vierde blog uit deze serie.
Lees hier de vijfde blog uit deze serie.